Het Limus College maakt leren zichtbaar met leerdoelen

Betekenisvol en innovatief leren

Het Limus College in Utrecht werkt met een duidelijke ambitie: onderwijs bieden dat leerlingen voorbereidt op de wereld van morgen. Daarbij draait het niet alleen om kennis van de wereld, maar net zo belangrijk is kennis over jezelf en anderen. Naast kennis is er veel aandacht voor persoonlijke groei en zelfreflectie.Om die groei echt betekenis te geven, maakt het Limus de ontwikkeling van leerlingen zichtbaar voor henzelf én voor hun docenten. Zo groeien leerlingen uit tot zelfbewuste wereldburgers. 

Wiskunde docent Cindy Hes was samen met drie collega’s betrokken bij de school. ‘Toen er binnen ons bestuur de vraag kwam wie mee wilde denken over een nieuwe school heb ik meteen gesolliciteerd’, vertelt ze. 

Wat is er mooier dan samen de ideale school voor de toekomst vorm te geven?
Cindy Hes, docent Biologie en Wiskunde

Die ambitie krijgt vorm in het thematisch projectonderwijs. In plaats van traditioneel in de schoolbanken te zitten, werken leerlingen aan levensechte vraagstukken waarin verschillende vakken samenkomen. Kernvakken als Nederlands, Engels en wiskunde hebben hun eigen lesuren, evenals de vakken Spaans, Duits en bewegen & sport. Andere vakken worden aangeboden in vakoverstijgende projecten.

Leerlingen werken hierbij aan thema’s zoals Prikkels en Op reis, waarin kunst-, natuur- en maatschappijvakken samenkomen. Cindy Hes licht toe: ‘Je kunt de koolstofkringloop los uitleggen, maar als je die koppelt aan een thema als klimaatverandering begrijpen leerlingen waarom het belangrijke kennis is.’

Door deze aanpak versterken de theorie en praktijk elkaar. Leerlingen begrijpen waarvoor ze leren en passen de nieuwe kennis direct toe. 

Samen leren via verschillende routes

Het betekenisvolle leren gaat bij het Limus College verder dan projectmatig werken. Een van de meest opvallende innovatieve manieren van lesgeven zie je terug in de eerste drie jaar bij het Limus College. Leerlingen worden niet op opleidingsniveau ingedeeld, maar volgen samen onderwijs in klassen van maximaal 30 leerlingen, waarin vmbo-tl, havo en vwo gemengd zijn.

Elke leerling werkt op zijn of haar eigen niveau, ook wel route genoemd. Daarnaast staat samenwerken met leerlingen van andere routes centraal. Dat is een bewuste keuze, vertelt Jacky de Hoop, projectleider curriculumontwikkeling en onderwijskwaliteit: ‘Samenwerken is een belangrijke vaardigheid. Hierdoor leren zij van elkaars talenten en perspectieven, net zoals in onze samenleving.’ Zo leert de ene leerling creatief denken van haar buurman, terwijl hij via haar weer theoretische kennis opdoet. Juist doordat leerlingen in verschillende routes samenwerken en hun eigen talenten ontdekken, maken zij later een bewuste keuze voor hun eindexamenroute. Dat vergroot de kans op een passend niveau.

Binnen de thematische projecten worden leerlingen gestimuleerd om vragen te stellen, verbanden te leggen en verder te kijken dan één vakgebied of één manier van werken. Zo ontwikkelen ze naast vakinhoud ook vaardigheden zoals samenwerken, presenteren en kritisch denken.

Structuur via leerdoelen

Een innovatieve manier van werken vraagt ook om duidelijkheid en structuur. Daarom maakt het Limus College gebruik van de Catwise Leerdoelen-module. Aan het begin van een project vullen de leraren de leerdoelen in. Zo weten leerlingen wat ze gaan leren en kunnen zij, met gerichte feedback, bepalen welke stappen nodig zijn om hun leerdoelen te behalen. 

Voor Kiara en Jula uit de tweede klas is het werken met de module inmiddels gesneden koek. ‘Het is fijn om een overzicht te krijgen van wat je gaat leren en om zelf bij te houden hoe ver je daarmee al bent,’ vertelt Kiara. Leerling Jula vult aan: ‘Zo kun je ook nagaan of je klaar bent voor de leerdoelscore.’

De leerlingen schatten met de leerdoelencheck zelf in hoe ver ze zijn. ‘Je kruist aan of je de stof nog verder moet ontwikkelen, of je die al beheerst en dat je er expert in bent,’ legt tweedeklasser Ruby uit. ‘Maar als iemand altijd 'expert' invult en ik zie dat het niet lukt, ga ik wel met die leerling in gesprek,’ zegt Cindy. 

Gerichte feedback en betere gesprekken

Naast de module Leerdoelen gebruikt het Limus College ook de module Leerlingbespreking. Daarmee volgen leraren niet alleen de leerontwikkeling, maar ook gedrag, inzet en motivatie van leerlingen. Zo ontstaat een compleet beeld, passend bij de ontwikkelingsgerichte aanpak van de school. Het maakt het bovendien makkelijker om gerichte en constructieve feedback te geven, zowel aan leerlingen als aan ouders.

Catwise past mooi bij onze school waarin we ontwikkelingsgericht werken.
Jacky de Hoop, projectleider curriculumontwikkeling en onderwijskwaliteit

Deze feedback wordt daarna besproken tijdens de ontwikkelingsgesprekken met de ouders en mentor. De leerling wordt tijdens deze gesprekken aangemoedigd om zelf met persoonlijke leerdoelen te komen. Zo zegt Jula dat ze in haar actieplan heeft benoemd dat ze bijvoorbeeld eerder kon beginnen met leren voor een toets. 

Het Limus College ziet leerlingen dan ook enorm groeien in hun zelfreflectie. ‘Ik hoor ze dingen over zichzelf zeggen die ik vroeger in 5vwo nog niet hoorde,’ vertelt Cindy. Doordat leerlingen actief wordt gevraagd om zelf te blijven reflecteren en verantwoordelijkheid te nemen, groeien ze daar ook in. 

Zo ondersteunt Catwise het Limus College bij het bieden van ontwikkelingsgericht onderwijs. Het resultaat: leerlingen die meer eigenaarschap tonen en zichzelf steeds beter leren kennen.

Nieuwe oplossingen blijven even wennen

Een nieuwe innovatieve school beginnen is niet niks. Ook het werken met nieuwe software vraagt soms om creatieve oplossingen en goed overleg. Projectleider Jacky de Hoop ondersteunt de onderwijsteams om de software nog beter in te zetten: ‘Samen bespreken we bijvoorbeeld casussen over feedback: wat vinden we van onze geschreven feedback? Past dit bij onze schoolvisie? Hoe kunnen we het volgende keer nog beter doen?

Juist dat samen leren en ontwikkelen maakt het Limus College tot een fijne werkplek, vindt Jacky. ‘Je zult hier niet snel horen: “zo doen we het nu eenmaal altijd”. Iedereen zet zich vol passie in voor goed onderwijs.’ Cindy sluit zich daarbij aan: ‘Ik sta al 26 jaar voor de klas en ik heb nog nooit zo hard gewerkt als hier op het Limus. Maar het is prachtig om te zien hoe goed onze ideeën in de praktijk uitpakken.’